معرفی یادمان هشت شهید گمنام تپه نورالشهدا ناهارخوران گرگان

یادمان هشت شهید گمنام تپه نورالشهدا گرگان

هشت سال دفاع مقدس نشان داد که همیشه حجت های خدا در زمین در بین آدمیان پنهان هستند و از آن میان ما به شهدای گمنام غبطه می خوریم که گمنام ترین گمنام ها هستند که با خدای خود انس گرفته و به عرش رسیده و نزد خدای خویش " عند ربهم یرزقونند ".

لذا با همین رویکرد احداث یادمان های شهدای گمنام هشت سال دفاع مقدس به عنوان یکی از مصادیق بارز انجام کارهای عمیق و ماندگار، یک فرصتی است تا با نگاه زیارتی و بهره گیری از ابزار هنر عظمت و ویژگی های معنوی و حماسه ی این برهه از تاریخ شکوهمند انقلاب اسلامی ایران، همواره در خاطره تاریخی ملت ایران جاودانه بماند. یادمان هشت شهید گمنام در تپه نورالشهدای شهرستان گرگان، با آمیزه ای از معماری و زیبایی و تلفیق آن با فرهنگ بومی و پیشینه تاریخی استان گلستان و شهرستان گرگان با پرهیز از هرگونه تجمل گرایی و هزینه های گزاف، پدید می آید که نشانگر آرمان مقدس شهدای گمنام باشد، شهدایی که به حق "مجهولون فی الارض و معروفون فی السماء" هستند. تا این یادمان مقصد زائرانی باشد که عاشقانه و عارفانه در پی تجدید میثاق و پیروی از راه سرخ شهدا هستند.
موقعیت طبیعی اثر: در ضلع جنوب شهرستان گرگان و در غرب کنار جاده و مسیر گردشگری ناهارخوران، راه فرعی منتهی به تپه نورالشهداست که در موقعیت طول جغرافیایی 54 درجه، 27 دقیقه ، 5927/31 ثانیه و عرض جغرافیایی 36 درجه، 46 دقیقه ، 2173/49 ثانیه و یادمان هشت شهید گمنام دوران دفاع مقدس در این مکان واقع شده است و در نظر است مرکز فرهنگی " پارک موزه " دفاع مقدس استان گلستان نیز در آن منطقه احداث گردد.

تاریخچه و وجه تسمیه اثر: در اردیبهشت ماه سال 1381 مقارن با اربعین حسینی، پیکر مطهر هشت شهید گمنام دوران دفاع مقدس در تپه‌ای واقع در پارک جنگلی ناهارخوران شهر گرگان به خاک سپرده شدند و این تپه به نورالشهدا شهرت یافت. طی سال‌های ابتدایی از زمان تدفین، ساماندهی در اطراف مزار این شهدا صورت گرفته بود و در سال 1387 برای طراحی و اجرای یادمانی روی مزار این شهدا تصمیم گرفته شد و در سال 1389 عملیات اجرایی ساخت یادمان آغاز و در سال 1390 تکمیل و به بهره برداری رسیده است.

سبک و معماری طراحی : در معماری ایران فضای خالی جوهر اصلی معماری پنداشته می‎شود و ماده در حقیقت ابزاری است در راستای تعریف این فضا و شاید گفت معماری ایرانی هنر سازماندهی فضای خالی بوده است. این فضا در مساجد ایرانی و به خصوص صحن آنها کاملا محسوس است. در طراحی یادمان شهدای گمنام (گرگان- ناهارخوران) این فضای خالی ضمن یادآوری حضور شهدا با الهام از الگوی مساجد دو ایوانی شکل گرفته است. دو دیوار با پیکره‎ای ایوان مانند به یکدیگر نزدیک می‎شوند و میان خود فضایی پدید می‎آورند که از فضای طبیعی پیرامون مجزا است. این دو دیوار روبروی هم که مزار شهدا را دربرگرفته و در حرکت خود به بالا و در مسیری منحنی تبدیل به دو خط صاف روبروی هم می‎شوند. از این دو دیواره ایوان مانند بازشوهایی لوزی شکل جدا شده که به آنها بافتی هماهنگ با نمادها و نقش‎مایه‎های منطقه را ارائه می‎دهند. این بازشوها که با خط بنایی و توسط اسماء مقدس (الله، محمد، علی) زینت داده شده‎اند، علاوه بر ایجاد پیوند بصری بین فضای داخل و پیرامون یادمان، با توجه به مرطوب بودن فضای جنگل به جریان هوای محیط اجازه حرکت و عبور می‎دهند. جهت پایداری و دوام مورد نیاز در بنای یادمان، همچنین هماهنگی با محیط جنگلی پیرامون، مصالح موردنیاز در نظر گرفته شده است.
ارتفاع این یادمان 16 متر است و الگوی محراب و قالی های ترکمن و ایده دیوار دفاعی تاریخی گرگان عنصر اصلی و مشخصه معماری آن را تشکیل می دهد که به منظور ماندگاری در برابر عوامل جوی، با استفاده از بتن ساخته شده است.

خصوصیات نمای یادمان :
-وجود 112 عدد لوزی در دیواره یادمان بعلاوه 2 عدد لوزی ورودی ، جمعا 114 لوزی، به نشانه تعداد سوره های قرآن کریم.
- شباهت المان از نمای داخلی به دو محراب رو به روی هم به معنای محل جنگ و مظهر نماز ستون دین.
- از نمای شمال به جنوب نمایانگر دو بال است که سنگ مزار شهدای گمنام را در بر گرفته اند.
- از نمای شرق به غرب نمایانگر طرح قالیچه ترکمن و نماد صنایع دستی بومی استان گلستان است.
- دارای 5 ردیف 8تایی لوزی، برگرفته از 5 تن آل عباء و 8 شهید گمنام خاکسپاری شده در این یادمان است.
- نمای کلی شبیه برج نگهبانی و سنگر می باشد که از طرح دیوار دفاعی تاریخی گرگان، الهام گرفته شده است.

ویژگی های خاص بنا : در این یادمان که با الهام گیری از معماری اسلامی- ایرانی ساخته شده است. تناسب بین رنگ ها، شیوه طراحی و معماری سبب شد تا این یادمان یکی از شاخص ترین پروژه های بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس به شمار برود و این طرح که می تواند الگویی برای ساخت یادمان هایی با محوریت انقلاب اسلامی و دفاع مقدس باشد، با بتن نمایان و بافت و رنگ چوب است.